| Sàn | Mua thấp nhất | Bán được cao nhất | Quảng cáo | Đã xác minh |
|---|---|---|---|---|
| HTX | ₫26.199 | ₫26.111 | 8 | 62% |
| Binance | ₫26.225 | ₫26.202 | 40 | 90% |
| Bybit | ₫26.235 | ₫26.244 | 20 | 45% |
| OKX | ₫26.235 | ₫26.208 | 40 | 38% |
| Bitget | ₫26.250 | ₫26.250 | 17 | 35% |
USDT là gì: “đô la số” trên blockchain
Tether ra mắt USDT năm 2014, và hiện đây là stablecoin có lượng lưu hành lớn nhất. Stablecoin là loại tài sản mã hóa có giá neo theo một đồng tiền truyền thống. USDT neo theo đô la Mỹ, với mục tiêu 1 USDT ≈ 1 USD.
Khác biệt lớn nhất so với Bitcoin là giá. Bitcoin lên xuống vài phần trăm trong một ngày là chuyện bình thường, còn USDT gần như đứng yên. Vì vậy người ta dùng nó để định giá, chuyển tiền và tạm giữ tiền: phần lớn các đồng trên sàn được niêm yết theo USDT, chuyển USDT ra nước ngoài thường chỉ mất vài phút, và thứ mọi người mua bán bằng VND trên chợ P2P chủ yếu cũng là USDT.
Về kỹ thuật, USDT là một token được ghi trên blockchain. Số dư USDT bạn thấy trên sàn là do sàn giữ hộ. Khi rút về ví riêng, bạn tự nắm khóa riêng (private key). Rủi ro của hai trường hợp này khác nhau, phần dưới sẽ nói riêng.
Vì sao 1 USDT xấp xỉ 1 đô la
Cách Tether vận hành khá đơn giản: với mỗi USDT phát hành, Tether nói rằng họ giữ ít nhất một lượng tài sản dự trữ có giá trị tương đương. Khách hàng đã qua xác minh của Tether có thể dùng đô la mua USDT trực tiếp từ Tether, và trả USDT lại để nhận đô la. Kênh phát hành và hoàn đổi này giữ cho giá được neo.
Khi USDT trên thị trường rẻ hơn 1 đô, các nhà giao dịch lớn có thể mua vào rồi hoàn đổi với Tether ở mức 1 đô để hưởng chênh lệch; khi đắt hơn 1 đô thì làm ngược lại. Hoạt động chênh lệch giá này liên tục kéo giá về quanh 1 đô.
Người dùng thông thường thường không đủ điều kiện giao dịch trực tiếp với Tether, nên mua bán USDT trên sàn. Đó là lý do giá bạn trả bằng VND còn phụ thuộc cung cầu trong nước, chứ không chỉ theo tỷ giá đô la.
Dự trữ của Tether: bạn có thể tự kiểm tra
Tether công bố lượng USDT đang lưu hành và cơ cấu dự trữ trên trang minh bạch (transparency) của họ, kèm các báo cáo xác nhận định kỳ do một công ty kế toán lập. Theo số liệu Tether công bố, phần lớn dự trữ là tín phiếu Kho bạc Mỹ ngắn hạn và các tài sản thanh khoản tương tự, phần nhỏ hơn là vàng, Bitcoin và tài sản khác.
Có hai điều nên biết. Báo cáo xác nhận không giống một cuộc kiểm toán đầy đủ; nó mô tả dự trữ tại một thời điểm. Và Tether từng bị cơ quan quản lý Mỹ phạt vì cách mô tả dự trữ trước đây. Nên “có dự trữ” không có nghĩa là “không có rủi ro”. Nó chỉ cho thấy USDT vận hành rất khác tiền gửi ngân hàng, và không có bảo hiểm tiền gửi nào bảo vệ bạn nếu có sự cố.
Vì sao giá USDT đôi khi lệch khỏi 1 đô
Trên các sàn lớn toàn cầu, USDT thường dao động trong khoảng 1 xu quanh 1 đô, tức khoảng 0,99 đến 1,01 đô. Khi thị trường hoảng loạn, độ lệch có thể lớn hơn. Tháng 5 năm 2022, khi một stablecoin thuật toán sụp đổ, USDT từng giảm ngắn hạn xuống khoảng 0,95 đô trên một số sàn rồi nhanh chóng trở lại 1 đô.
Trên chợ P2P bằng tiền địa phương, độ lệch so với tỷ giá chính thức thường lớn hơn. Mua USDT bằng VND có thể đắt hơn tỷ giá đô la của ngân hàng; phần chênh này gọi là premium (chênh giá). Khi nhiều người cần đô la, chênh giá tăng; khi dư USDT, nó có thể thành chiết khấu. OTCDO ghi lại mức chênh giá của từng đồng tiền mỗi ngày, và bài “Vì sao USDT đắt hơn tỷ giá đô la” giải thích nguyên nhân.
USDT chạy trên những blockchain nào
USDT được phát hành đồng thời trên nhiều blockchain. Phổ biến nhất là TRON (thường viết là TRC20) và Ethereum (ERC20), ngoài ra còn Solana, TON và các mạng khác. USDT trên mỗi mạng có giá trị như nhau, nhưng các mạng không thông nhau: khi rút hoặc gửi USDT, bên gửi và bên nhận phải dùng cùng một mạng, nếu không có thể mất tiền.
Người mới thường dùng TRC20 vì chuyển nhanh và phí thấp; ERC20 phí cao hơn và chủ yếu dùng cho ứng dụng trên Ethereum. Cách chọn và cách xử lý khi chọn nhầm có trong bài “USDT dùng TRC20 hay ERC20”.
USDT có an toàn không: bốn loại rủi ro khác nhau
Rủi ro từ bên phát hành: giá trị USDT phụ thuộc vào việc Tether có hoàn đổi đúng cam kết hay không. Cho đến nay USDT vẫn giữ quanh 1 đô, nhưng đó là dựa vào uy tín của một công ty, không phải của nhà nước.
Rủi ro bị đóng băng: Tether có thể đóng băng USDT tại các địa chỉ cụ thể trên blockchain, thường theo yêu cầu của cơ quan thực thi pháp luật trong các vụ lừa đảo hay rửa tiền. Nếu USDT bạn nhận đến từ địa chỉ liên quan, bạn có thể bị ảnh hưởng theo. Đây là một lý do người bán trên P2P cần cẩn thận với đối tác.
Rủi ro nền tảng: USDT trên sàn do sàn lưu giữ. Nếu sàn gặp sự cố, bị hack hoặc khóa tài khoản của bạn, bạn có thể không rút được. Dùng sàn lớn, bật cài đặt bảo mật và không để số tiền lớn trên những nền tảng nhỏ, lạ sẽ giảm rủi ro này.
Rủi ro giao dịch và lừa đảo: phần lớn người mất tiền không phải vì bản thân USDT, mà trong lúc giao dịch: ảnh chụp chuyển khoản giả, bị kéo ra ngoài sàn, nhân viên hỗ trợ giả, hoặc nhận tiền bẩn trên P2P khiến tài khoản ngân hàng bị phong tỏa. Các bài của OTCDO về lừa đảo P2P và tài khoản bị phong tỏa nói kỹ các trường hợp này.
USDT có thể về 0 không
“Về 0” là khi một đồng tiền mất toàn bộ giá trị. USDT khác các đồng tiền mã hóa thông thường vì giá trị của nó đến từ tài sản dự trữ. Chừng nào dự trữ đủ và việc hoàn đổi vẫn diễn ra bình thường, nó không sụp đổ như một đồng không có tài sản bảo chứng. Tuy vậy, lịch sử đã có những stablecoin sụp đổ, chủ yếu là loại dùng thuật toán, không có dự trữ đầy đủ.
Cách tiếp cận hợp lý là coi USDT như công cụ để chuyển tiền và định giá, không phải tài khoản tiết kiệm dài hạn, và không để số tiền lớn trên một nền tảng hay một loại stablecoin duy nhất.
Những hiểu lầm thường gặp về USDT
“Giữ USDT cũng như có đô la trong ngân hàng.” Không phải. Tiền gửi ngân hàng là quyền đòi đối với một ngân hàng chịu quản lý, thường có bảo hiểm tiền gửi. USDT là quyền đòi đối với Tether, một công ty tư nhân, và với sàn hoặc ví đang giữ hộ bạn. Không có nhà nước nào bảo đảm.
“USDT không đổi giá nên không thể làm tôi mất tiền.” So với đô la thì rất ổn định, nhưng bạn vẫn có thể mất tiền khi mua vào và bán ra: trả chênh giá cao khi mua, bán dưới giá, mất tiền vì chọn sai mạng, hoặc bị lừa trong giao dịch P2P.
“USDT nào cũng như nhau, token nào tên USDT cũng được.” Chỉ USDT do Tether phát hành trên các hợp đồng chính thức mới là thật. Có những token giả cùng tên được tạo ra để lừa người dùng, và USDT trên mạng này không gửi thẳng sang mạng khác được.
Người bình thường mua USDT bằng cách nào
Cách phổ biến nhất là mua từ người bán trên chợ P2P của một sàn lớn bằng VND: bạn chuyển tiền cho người bán, sàn khóa USDT của người bán trước, và nhả cho bạn khi người bán xác nhận đã nhận tiền. Quy trình mua lần đầu đầy đủ có trong bài “Mua USDT lần đầu”.
Trước khi mua, hãy nhập số tiền muốn trả trên OTCDO để xem số tiền đó mua được bao nhiêu USDT trên từng sàn. Kết quả đã tính đến hạn mức của từng quảng cáo, nên sát với mức bạn thực sự mua được hơn là giá niêm yết thấp nhất.
Đọc thêm
Nguồn tham khảo
Câu hỏi thường gặp
USDT liên quan gì đến đô la Mỹ?
USDT là stablecoin neo theo đô la, mục tiêu 1 USDT ≈ 1 USD. Nó không phải đô la gửi ngân hàng và không có bảo hiểm tiền gửi.
Ai phát hành USDT?
Công ty Tether, từ năm 2014. Tether công bố lượng lưu hành và dự trữ trên trang web của họ.
USDT có mất giá không?
So với đô la, nó thường chỉ lệch khoảng 1 xu quanh 1 đô, đôi khi lệch nhiều hơn trong thời gian ngắn lúc thị trường hoảng loạn. So với VND, giá trị của nó thay đổi theo tỷ giá và mức chênh giá trong nước.
USDT có bị đóng băng được không?
Có. Tether có thể đóng băng USDT tại các địa chỉ cụ thể, và sàn có thể khóa tài khoản. Hãy dùng nền tảng uy tín và cẩn trọng với tiền không rõ nguồn gốc.
Mua USDT ở Việt Nam có hợp pháp không?
Khung pháp lý cho tài sản số ở Việt Nam vẫn đang được hoàn thiện. Hãy theo dõi quy định hiện hành trước khi mua bán.